true
به مناسبت روز خبرنگار، در گفتوگویی با علیرضا اخباری، دانشآموخته علوم ارتباطات و مدیرمسئول رسانه «چشم شهر»، به بررسی جایگاه خبرنگار و رسانه در زیستبوم نوین ارتباطی و تحولات شتابان عرصه اطلاعرسانی پرداختیم. در این گفتوگو، مهمترین چالشهای پیش روی خبرنگاران و رسانههای کشور، تأثیر گسترش شبکههای اجتماعی و هوش مصنوعی بر آینده رسانه، ضرورت حفظ مرجعیت خبری و سرمایه اعتماد عمومی و همچنین نقش خبرنگاران در «نبرد روایتها» و صیانت از آگاهی عمومی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
با توجه به سالها فعالیت حرفهای در رسانههای کشور و تدریس علوم ارتباطات، جایگاه خبرنگار را در زیستبوم نوین رسانهای چگونه تبیین میکنید؟
خبرنگاری در سپهر ارتباطی معاصر، دیگر صرفاً یک حرفه نیست، بلکه نهادی اجتماعی برای صیانت از حقیقت و پاسداری از سرمایه اعتماد عمومی است. در گذشته، خبرنگار عمدتاً نقش انتقالدهنده اطلاعات را ایفا میکرد؛ اما در عصر انفجار دادهها، هوش مصنوعی و تکثر منابع اطلاعرسانی، مأموریت او به «اعتبارسنجی»، «راستیآزمایی» و «روایتگری مسئولانه» ارتقا یافته است.
امروزه آنچه رسانه را از انبوه تولیدکنندگان محتوا متمایز میسازد، نه شتاب در انتشار، بلکه اعتبار، مرجعیت و سرمایه اعتماد آن است. هر اندازه رسانه بتواند این سرمایه راهبردی را حفظ کند، مرجعیت خبری خود را نیز در فضای رقابتی کنونی تثبیت خواهد کرد.
با گسترش شبکههای اجتماعی، برخی از افول رسانههای رسمی سخن میگویند. ارزیابی شما از این دیدگاه چیست؟
به باور من، شبکههای اجتماعی نه جانشین رسانههای حرفهای، بلکه دگرگونکننده الگوی مصرف خبر بودهاند. این سکوها فرآیند توزیع اطلاعات را تسریع کردهاند، اما مسئولیت حرفهای، حقوقی و اخلاقی تولید و انتشار خبر همچنان بر عهده رسانههای رسمی است.
در عصر «جنگ روایتها» و «رقابت بر سر مرجعیت خبری»، آنچه اهمیت مییابد، صرفِ انتشار خبر نیست، بلکه توانایی روایت دقیق، تحلیل عالمانه، صحتسنجی اطلاعات و اقناع افکار عمومی است. رسانهای که بتواند میان سرعت، دقت، عمق تحلیل و اعتماد مخاطب توازن برقرار کند، همچنان بازیگر اصلی عرصه اطلاعرسانی خواهد بود.
مهمترین چالش فراروی خبرنگاران و رسانههای کشور را در شرایط کنونی چه میدانید؟
پیچیدهترین چالش امروز رسانهها، فرسایش مرجعیت خبری در نتیجه شتاب گردش اطلاعات، گسترش اخبار جعلی، ظهور فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی و تغییر رفتار رسانهای مخاطبان است. در چنین شرایطی، خبرنگار دیگر صرفاً یک خبرنویس نیست؛ بلکه تحلیلگر، راستیآزما، روایتپرداز و مدیر جریان اطلاعات محسوب میشود.
از اینرو، تسلط بر سواد رسانهای، سواد داده، روزنامهنگاری دیجیتال، روشهای صحتسنجی محتوا، شناخت سازوکار الگوریتمهای شبکههای اجتماعی و تحلیل افکار عمومی، به بخشی جداییناپذیر از شایستگیهای حرفهای خبرنگاران تبدیل شده است.
به مناسبت روز خبرنگار، پیام شما به فعالان رسانهای کشور چیست؟
روز خبرنگار، صرفاً یک مناسبت تقویمی نیست؛ بلکه یادآور شهادت شهید محمود صارمی، خبرنگاری است که در راه انجام رسالت حرفهای خود جان خویش را تقدیم حقیقت کرد. به باور من، نامگذاری این روز به نام یک خبرنگار شهید، حامل این پیام عمیق است که خبرنگاری در عالیترین مرتبه خود، تنها یک شغل نیست؛ بلکه رسالتی اجتماعی و گاه مجاهدتی آگاهانه در مسیر دفاع از حقیقت، آگاهیبخشی و صیانت از منافع ملی است.
تحولات اخیر منطقه و تجربه جنگ رمضان نیز بار دیگر نشان داد که میدان نبرد، تنها به عرصه نظامی محدود نمیشود؛ بلکه رسانهها و خبرنگاران در خط مقدم «نبرد روایتها» قرار دارند. در چنین شرایطی، خبرنگار حرفهای با پایبندی به اصول اخلاق رسانهای، راستیآزمایی اطلاعات، پرهیز از هیجانزدگی و روایت مسئولانه واقعیت، نقشی تعیینکننده در حفظ انسجام ملی، ارتقای آگاهی عمومی و مقابله با جنگ شناختی ایفا میکند.
روز خبرنگار، فرصتی برای تجلیل از تمامی زنان و مردانی است که حقیقت را بر مصلحتهای زودگذر ترجیح میدهند و با وجود همه دشواریها، رسالت آگاهیبخشی را بر دوش میکشند. بیتردید آینده نظام رسانهای کشور در گرو تقویت استقلال حرفهای، ارتقای دانش ارتباطی و پاسداشت منزلت خبرنگارانی است که سرمایه اصلی آنان، اعتماد مردم است.
این روز را به همه اصحاب رسانه، خبرنگاران، عکاسان خبری، دبیران سرویس و فعالان عرصه اطلاعرسانی تبریک عرض میکنم و امیدوارم یاد و راه شهید محمود صارمی، همواره الهامبخش خبرنگارانی باشد که حقیقت، مسئولیتپذیری و منافع ملی را چراغ راه حرفه خود قرار میدهند.
false
true
true
true
